Şiddet ailede öğreniliyor!

Çocuklar şiddeti çevrelerinden gözlemleyerek öğrenirler. Ailesinde şiddete tanık olan ya da anne babası tarafından dövülen çocuk şiddeti öğrenir ve arkadaşlarına, kardeşlerine ya da ileride eşlerine uygulayabilir.

Üsküdar Üniversitesi NPİstanbul Nöropsikiyatri Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikoloğu Hande Sinirlioğlu Ertaş, çocuk ve şiddet konusunda bilgiler verdi. 

Her çocuk masum doğar!

  • Çocuk masum bir bebek olarak ve her şeyden habersiz dünyaya gelir. Algıları, davranışları ve düşünceleri zamanla temel özellikleri, ebeveyn tutumları, çevresindeki modeller ve yaşadığı koşullar ile şekillenir. Şiddeti zamanla çevresinden öğrenir veya şiddete maruz kalarak “şiddet davranışlarını” gösterebilir.
  • Gerek arkadaşlarına veya kardeşlerine gerekse de hayvanlara şiddet uygulayan bir çocuğu değerlendirirken ayrı ayrı pek çok etmene odaklanmak gerekir.
  • İlk etmen; çocuğun doğuştan gelen genetik yatkınlıkları ve mizaç özellikleridir.
  • Kimi çocuk ilerleyen yıllarda yaşadığı sorunları dışa vurur kimi ise içselleştirme eğilimi gösterir.
  • Çocuk sorunlarını agresif davranışlarla da kaygı ve depresif belirtiler ile de yansıtabilir.
  • Şiddet eğilimi olan çocuklar genetik olarak öfke, dürtüsellik eğilimi olan, bebekliğinde “zor mizaç” a sahip olarak tanımlanan çocuklardır.
  • Ancak öfkeli ve zor bir yapı ile doğan çocuk bile çevresel faktörler ile bunu kontrol altına alabilir ya da kolay mizaçlı çocuklar ilerleyen yıllarda şiddete eğilimli olabilir.


Dayak çocukta öfkeyi artırır

  • Özellikle aile içi yaşanan şiddet, çocuğun şiddet davranışlarını model almasına neden olur.  Yani aile istemese de çocuk bu davranışı öğrenebilir.
  • Aile benim yaptığımı yapma dese de bu çocuk için yeterli olmaz.
  • Özellikle şiddet eğilimi olan bir çocuğa dayak atılması o an için çocuğun durmasını sağlasa da çocuğun içindeki öfkeyi artır.
  • Ailesine karşı çıkamayan çocuk, öğrendiği davranışı kendinden zayıf olana yönelterek akranlarına veya kardeşlerine yönelik şiddet uygular.
  • Ayrıca çocuğun şiddet göstermesinin nedenlerinden biri kendini kanıtlama veya ifade çabası olabilir.
  • Sorunlarını tanımlayamayan ya da duygularını ifade edemeyen çocuk engellenme halinde şiddete başvurabilir.


Ailesi şiddet eğilimi gösteren çocuğa ne yapmalı?

  • Aile çocuğun güçlü yanlarını desteklemeli, duygularını ifade etme becerilerini model olarak öğretmelidir.
  • Çocuğun öfkeli yapısı baskılanarak değil öfkesini uygun şekilde aktarmasına olanak verilerek kontrol altına alınmalıdır.
  • Unutulmamalıdır ki öfke doğal bir duygudur.
  • Sorun olan öfkenin yaşanması değil, nasıl yaşandığı ve nasıl ifade edildiğidir.
  • Çocuk şiddet içeren davranışlarda bulunduğunda çocuğu, duygularını ya da kişiliğini değil, davranışını cezalandırmak önemlidir.
  • Çocuğun olumlu davranışları pekiştirilmeli, öfkesini uygun ifade etmesi sağlanmalı ve çocuk bu davranışları ile ödüllendirilmelidir.
  • Böylelikle çocuğun kendini denetleyebildiği hissi ile kişilik yapılanması da olumlu yönde gelişir.
  • Yuvabul.com 2016. Tüm hakları saklıdır.
İletişim